ابو القاسم سلطانى

320

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

سرفه و درد سينه را آرام مىكند ، اگر آن را در روغن زنبق 18 * حل ، و فتيله‌اى را به آن آغشته نموده و در بينى قرار دهند جهت سكته و جمود نافع است . در صورت عدم دسترسى به روغن بلسان مىتوان چوب و دانه آن را جوشانده ، صاف شده را با روغن زيتون يا رازقى مخلوط نموده و با جوشاندن آب آن را تبخير نمود يا صمغ كاج را در روغنهاى مناسب حل نمود . مقدار خوراك روغن بلسان 5 / 2 گرم مىباشد 19 * . حب البلسان يا دانه بلسان : دانه آن در درد دنده‌ها ، ورم گرم ريه ، سرفه ، سياتيك ، صرع ، سرگيجه ، تنگ نفس ارتوپنه ، قولنج ، سختى دفع ادرار ، گزيدگى حشرات ، درد زخمها نافع مىباشد و نشستن در جوشانده آن بازكننده دهانه رحم و از بين برنده لكوره مىباشد ( 9 * ) . در گزيدگى كژدم ( رازى ) ، سردرد عارض از رطوبت غليظ ( اسرائيلى ) موثر مىباشد ( 13 * ) نرم‌كننده خلطهاى غليظ ، تسكين‌دهنده ، درد گرده ، يارىدهنده آبستنى ، مدر و قاعده‌آور و موثر در بيماريهاى بلغمى مزمن مىباشد . خوردن 75 / 1 گرم از آن با جوشانده نانخواه پادزهر آكونيت ، ترياك و قارچ است و ماليدن آن در نقرس سرد سودمند مىباشد ( 11 * ) . اخوينى آن را در موارد سردرد ، ورم معده ، استسقاء ، سنگ كليه موثر دانسته و تركيباتى را ارائه مىدهد 20 * ، پخته شده آن در سوءهاضمه ، ضعف كبد و آب‌مرواريد نافع مىباشد ( 12 * ) . در كمى اشتها ، آسم ، طاسى و فلسى شدن پوست موثر و ريشه موى را تقويت مىكند ( 14 * ) . زيادكننده پيشاب ، قاعده‌آور ، مقوى معده ، خشك‌كننده رطوبت معده و ضد قولنج و در بيماريهاى سوداوى ، كبد سودمند مىباشد ( 16 * ) . نشستن در جوشانده آن دهانه رحم را باز مىكند ، مضر مثانه است و مصلح آن كتيرا و مقدار خوراك آن تا 7 گرم و جانشين آن 5 / 10 گرم عود بلسان مىباشد ( 19 * ) . عود بلسان يا چوب بلسان : در گزيدگى كژدم نافع است و ماليدن خاكستر چوب بلسان با سركه زگيل را بر طرف مىكند و مرباى تهيه شده از چوب تازه با عسل معده را گرم مىكند و رطوبت آن را از بين مىبرد ( 13 * ) . بازكننده مجارى بسته عروق مىباشد و در موارد سياتيك ، صرع ، سرگيجه ، تاريكى چشم ، آسم ، تنگ نفس و بخور آن در لكوره و نازائى ( 14 * ) و مسموميت و طبيعت آن گرم و خشك مىباشد ( 19 * ) . برگ : افشره برگ در چسبندگى زالو به حلق ( 14 * ) ، ضماد آن در گزيدگى كژدم و جوشانده آن در تحليل نفخ و در درد گوش نافع مىباشد ، جوشانده شاخه و برگ آن در آب و اضافه كردن روغن كنجد به آن و تبخير آب ، جانشين بلسان و مخلوط سوزانده ريشه با سركه در زگيل موثر مىباشد ( 16 * ) . ( 1 * ) - صيدنه عب ص 93